داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
ژێرخان 10:10 شه‌و، ته‌نها رۆژانی شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان
بەیانی 4:27
نیوه‌ڕۆ 11:54
عه‌سر 2:59
ئێواره‌ 5:48
خه‌وتنان 6:58

سیاسەتی ئابوری تورکیاو کاریگەری بەسەردابەزینی بەهای لیرەی تورکی

كارۆخ ڕه‌شید

‌ئابوری تورکیا لەساڵانی رابردوو تارادەیەکی باش گەشەکردنی بەخۆیەوە بینی بوو تورکیا پێنابوە قۆناغیکی نوێ تر بەتایبەت لەبواری وەبەرهێنانی بیانی و کەرتی گەشت وگوزارسەرکەوتنی باشی بەدەستهێنابووبەجۆریک لیرەی تورکی لە ئابوری وڵاتداهیزی کرینی لەئاستی پێویست دابوو بەڵام پاش گۆرانی باردۆخی تورکیا کەدەکەێتە ژێر تێروانینی جیوسیاسەتی هاوسنوری وڵاتانی سوریاوعێراقە کەئەم کاریگەریانە بەسەرهێز ئابوری تورکیا تایبەت دابەزینی بەهای لیرە پێنایە قۆناغێکی تر لەپاش دروست بونی ئاڵۆزیەکانی ناوخۆیی تورکیاو انقلابەکەی سەرحکومەتەکەی ئوردگان نرخی لیرە بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزی بەرامبەر دۆلار و یۆرۆ لەساڵی ٢٠٠٧ دۆلارێک بەرامبەر١،١٦لیرەبو دابەزینی نرخی لەسەرئاستی دراوی جیهانی پاشان ئەم دابەزینەبوە ٢لیرە بۆهەردۆلارێک ساڵی ٢٠١٣ بەهایی لیرە دابەزینی بەخۆوە بینی٣ لیرە بۆهەردۆلارێک سەرەتایی ساڵی نوی‌ یەوە لیرەی تورکی نزمترن ئاستی بەخۆیەوە بینیەوە لە ١٠ساڵی رابردوو
لێرەدا پرسیارێک دێتەپێش ئایا دابەزینی نرخی لیرە بەرامبەر دۆلار و یۆرۆ هۆکاری سیاسیە یاخود ئابوریه !
بێ گومان سیاسەتە هەڵەکانی ئاکپارتی لەخۆرهەڵاتی ناوەراست وەهەروەهاشەری ساردی لەگەڵ رووسیاو کەمبونەوەی قەبارەی بازرگانی لەنێونیاندابەتایبەت لەگازی سروشتی کە زیاتر%٩٠تورکیاپشتی بە گازی سروشتی بەستوە هەرەوەها تێکچونی پەیوەندیەکانی لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا دەرچونی بریاری پەرلمانی ئەوروپا سەبارەت بەراگرتنی گفتوگۆکانی لەگەڵ تورکیاو لێدونی ئۆردگان دژی بەئەوروپا سەبارەت بەکردەوەی دەروازەکان بەرووی پەنابەراندا ئەمانە هۆکاری سیاسین جگە لەم هۆکارانە کاریگەری باردۆخی ئابوری بەدەرنیە کە دەتوانین لەچەندخاڵێک ئاماژەی پێبدەین
١-بەتێروانینی شارەزایانی
ئابوریناسان شیکەرەوە دارایی یەکان لەئێستاداقەیرانی ئابوری هەموو جیهانی گرتۆتەوە تورکیاش بەدەرنیە لەم قەیرانە 
بەتایبەت بەشێکی زۆری پەیوەستە بەهەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکای کۆتایی ساڵی رابردوو ئەنجامدرا,دەرچونی دۆناڵد ترامپ بوە هۆی ترس و دڵەوراوکێ  لەسەرئابوری تورکیاو جیهان تایبەت بە دەوڵەتە نوستوەکان، کشانەوەی نەختینەیەکی زۆری دۆلار لەبانکەکان تورکیا کەمبونەوەی قەبارەی دۆلار و دروست بونی هەڵئاوسان.
٢- رێکەوتنی ئەندامانی رێکخراوی ئۆپێک لەسەرکەمکردنەوەی ئاستی بەرهەم هێنانی نەوت بەمەستی بەرزبونەوەی نرخی نەوت ٥٤دۆلاربۆ هەربەرمیلێک  کەئەمەش کاریگەری راستەوخۆی هەیە بەسەر لیرەی تورکی بەهۆی تورکیا %٩٠ بەکاربەری بەرهەمەکانی نەوتیە ئەم بەرزبونەوە هۆکاری نەرێنی دەنێت لەسەربەهای لیرە بەپێ سەنتەری توێژینەوەی ئەمریکی ووڵاتی تورکیا هاوردەکردنی %٩٩ پشت بەستنەبە گازی سروشتی کە پێداویستیەکانی لەگازی سروشتی دەگاتە ١،٧تریلۆن پێ چوارگۆشە ئەم گازە سروشتیە %٥٧ لەکۆمپانیای گازپرۆم دابین دەکات ئەوەی ترلەرێگەی ئێران وعێراقەوە دابین دەکات 
٣- هۆکارێکی تری دابەزینی بەهای لیرە کەڵکەبون و زیادبونی قەرزی کۆمپانیاکان کە دەگاتە ٢١٠ ملیاردۆلار
زیادبونی سودی(فائدە)سەرقەرزەکان لەسەر حسابی دراوی ناوخۆی کەئەمەش ناتونێت ئەم قەرزە بگەرێتەوە بوخاوەنەکانیان
٤- قەبارەی قەرزی بانکاکانی تورکیا بەپێ دواین زانیاریە فەرمیەکان له سەرەتایی ساڵی ٢٠١٦ معدلاتی قەرزەکانی%٨  لەکۆتایی ساڵی رابردوو بەرزبۆتەوە بۆ %٢٠ کەئەم بەرزبونەوە کاریگەری خێرایی دەبێت لەسەرگەشەی ئابوری ودابەزینی بەهای لیرە , وەرهەوەها زیادبونی قەرزەکانی سەرتاکەکان رێژەی پاشەکەوت بۆ %١٦کەمبوەنەوەی داهاتی تاک وکەمکردنەوەی بەرهەمی ناوخۆیی وڵاتی تورکیا زیادبوونی بەکاربردن کەهەموو کاریگەرن بۆدابەزینی لیرە تورکی
٥- ئاڵۆزیەکانی سەرگۆرەپانی تورکیاو انقلابەکەی ساڵی رابردوو دژی سەرحکومەتەکەی ئاکپارتی کاریگەری خستەسەر کەرتی گەشت وگوزار و وەبەرهێنانی بیانی بەجۆرێک ترسی گەشیاران و بەرهەمهێنەکان لەدۆخی خراپی ناوخۆیی تورکیا, داهاتی هەر زۆری تورکیا لەم دوو کەرتەوەیە ئەمەش هۆکاری دابەزینی لیرەیە
لەئێستادا لەبازارەکانی ناوخۆیی تورکیا نرخی ١دۆلار بەرامبەر بە٣،٥٠
لیرەیە چاوەروان دەکرێت تاکۆتایی ساڵ بە رێژەیەکی زیاتردابەزێت.

1271 جار خوێندراوەتەوە
10/01/2017

هەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە